زیگموند فروید

زیگموند فروید۱۸۵۶–۱۹۳۹

زیگموند شلومو فروید پزشکِ اعصاب و بنیان‌گذارِ روانکاوی بود. در فرایبرگِ موراویا (امروز بخشی از جمهوری چک) زاده شد، در وین بالید و همان‌جا مطب و حلقهٔ پژوهشی‌اش را شکل داد. پس از الحاقِ اتریش به آلمانِ نازی در ۱۹۳۸ به لندن مهاجرت کرد و سالِ بعد درگذشت.

فروید ناخودآگاه، سرکوب، انتقال، و ساختارِ بعدیِ اید–ایگو–سوپرایگو را در مرکزِ فهمِ روان قرار داد. تفسیر رویا را شاهراهی به ناخودآگاه دانست و سازوکارهایی چون جابه‌جایی و تراکم را در کارِ رؤیا شرح داد. چاپ ۱۹۰۵ «سه رساله دربارهٔ نظریهٔ جنسی» به جنسیت کودکی می‌پرداخت؛ اصطلاح عقده ادیپ در ۱۹۱۰ به کار رفت و مطالب مربوط در ویرایش‌های بعدی به کتاب افزوده شد و در توتم و تابو روانکاوی را به فرهنگ و دین گسترش داد.

روشِ بالینی‌اش—تداعیِ آزاد، تحلیلِ رؤیا و کار روی مقاومت—مكتب‌ها و انشعاب‌هایِ بعدی، از یونگ و آدلر تا لاکان، را ممکن ساخت. میراثِ او میانِ بالین، علومِ انسانی و نقدِ فرهنگی همچنان محلِ ارجاع و نقد است؛ نه یک نظامِ بسته، بلکه خاستگاهِ سنتی که بارها بازتفسیر شده است.

آثار و نظریه‌های مهم

• تفسیر رویا ۱۸۹۹/۱۹۰۰نظریهٔ رؤیا به‌مثابهٔ تحققِ آرزو و روشِ تعبیر؛ اثرِ بنیادینِ روانکاوی.
• سه رساله دربارهٔ نظریهٔ جنسی ۱۹۰۵بحث جنسیت کودکی در چاپ ۱۹۰۵؛ مطالب صریح مربوط به عقده ادیپ و صورت‌بندی مراحل در نوشته‌ها و ویرایش‌های بعدی
• توتم و تابو ۱۹۱۳پیوندِ روانکاوی با مردم‌شناسی: منشأِ تابو، توتم و نظمِ اجتماعی.
• فراسوی اصل لذت ۱۹۲۰طرحِ رانۀ مرگ در کنارِ اصلِ لذت و تکرارِ اجبارگونه.
• ایگو و اید ۱۹۲۳الگویِ ساختاریِ روان: اید، ایگو و سوپرایگو.
• تمدن و ناخرسندی‌های آن ۱۹۳۰تنشِ میانِ رانه‌ها و الزاماتِ تمدن؛ هزینهٔ روانیِ فرهنگ.