«شهابالدین یحیی سهروردی» در ۹ جلسه از ۷ موضوعِ درس مطرح شده است؛ بیشترین بحث در «دفاع عقلانی از دین» (۲ جلسه) است؛ و پرحجمترین محورها «جایگاه فلسفی و معرفی»، «داستان نمادین و شاهنامه»، «عالم مثال و فرشتهشناسی» هستند. مفصلترین گفتار در دفاع عقلانی از دین، جلسه ۴۱ است (۲۸دقیقه).
شهابالدین یحیی سهروردی، معروف به شیخ اشراق، فیلسوف و بنیانگذارِ مکتبِ اشراق در فلسفهٔ اسلامی بود. در سهرورد (نزدیکِ زنجان) زاده شد، در مراغه نزد مجدالدین جیلی و در اصفهان فلسفهٔ مشاء را فراگرفت و سپس به آناتولی و شام سفر کرد. در حلب در دربارِ ملک ظاهر، پسر صلاحالدین ایوبی، نفوذ یافت؛ اما به اتهامِ بدعت و در پیِ فشارِ فقیهان، در جوانی—حدودِ سیوهفتسالگی—کشته شد. لقب «المقتول» در سنتِ بعدی به همین سرنوشت اشاره دارد و او را از دیگر سهروردیهایِ صوفی متمایز میکند.
سهروردی در حکمةالاشراق نظامی را طرح کرد که نور را اصلِ وجود و معرفت میداند و سلسلهمراتبِ انوار را در برابرِ صرفاً مشاییِ وجود و ماهیت مینهد. او خود را احیاگرِ حکمتِ خسروانیِ ایرانِ باستان و حکمتِ افلاطونی میشمرد و میانِ برهان، ذوقِ اشراقی و قصههایِ رمزی پیوند میزد. رسائلِ فارسی و عربیاش، از جمله قصههایِ رمزی، بُعدی ادبی–حکمی به میراثش بخشیده است. تأثیر او بر فلسفهٔ متأخرِ ایرانی، شروحِ قطبالدین شیرازی و خوانشهایِ هانری کربن از حکمتِ اشراق تأثیر گذاشته است.
آثار و نظریههای مهم
حکمةالاشراقح. ۱۱۸۶اثرِ اصلیِ او؛ نظامِ فلسفیِ مبتنی بر نور، مراتبِ انوار و نقدِ مشاء.
التلویحاتسدهٔ ۱۲از رسائلِ مهمِ فلسفی–منطقی در مسیرِ تکوینِ اندیشهٔ اشراقی.
المشارع و المطارحاتسدهٔ ۱۲مباحثاتِ تفصیلی با فلسفهٔ مشاء و زمینهسازی برای حکمتِ اشراق.
هیاکل النورسدهٔ ۱۲رسالهٔ موجز دربارهٔ انوار و ساختارِ رمزی–حکمیِ عالم.
آواز پَر جبرئیلسدهٔ ۱۲از قصههای رمزیِ او که معرفت و سلوک را در قالبِ روایت بازمیگوید.
