«اریک فروم» در ۸ جلسه از ۴ موضوعِ درس مطرح شده است؛ بیشترین بحث در «تفسیر سوره حج» (۱ جلسه) است؛ و پرحجمترین محورها «مارکسیسم و نظریه انتقادی»، «کتابها و نقد فروید»، «آزادی و تحلیل اجتماعی» هستند. مفصلترین گفتار در تفسیر سوره حج، جلسه ۱۵ است (۵۹دقیقه).
اریک فروم روانکاو، جامعهشناس و فیلسوف اجتماعی آلمانی–آمریکایی بود که روانکاوی فرویدی را با نقد اجتماعی و سنت اومانیستی پیوند زد. در فرانکفورت زاده شد، در هایدلبرگ جامعهشناسی خواند و در برلین روانکاوی آموخت. با به قدرت رسیدن نازیها آلمان را ترک کرد، به ایالات متحده رفت و در دانشگاهها و مؤسسههای روانکاویِ نیویورک و مکزیک تدریس و درمان کرد. فروم بر خلاف گرایش زیستشناختیِ غالب در فرویدیسمِ ارتدکس، بر شرایط اجتماعی، اقتصادی و فرهنگیِ شکلگیری شخصیت تأکید داشت.
در گریز از آزادی نشان داد که انسان مدرن با رهایی از قیدهای سنتی، گاه به اقتدارگرایی، ویرانگری یا همنوایی پناه میبرد. در هنر عشقورزیدن عشق را نه احساسِ منفعل، بلکه مهارت و عملِ بالغانه توصیف کرد. مفاهیم «شخصیت بازاری»، جهتگیریهایِ شخصیتی و تمایز میان «داشتن» و «بودن» از محورهایِ شناختهشدهٔ اندیشهاش است. او همچنین دربارهٔ دین، اخلاق اومانیستی و نقدِ سرمایهداریِ مصرفی نوشت. آثارش در روانشناسی اجتماعی، آموزشِ عمومیِ روانکاوی و گفتوگوی میان روانشناسی و فلسفهٔ اجتماعی بازتاب گستردهای یافته است.
آثار و نظریههای مهم
گریز از آزادی۱۹۴۱تحلیل رواناجتماعیِ ترس از آزادی و گرایش به اقتدارگرایی در جامعهٔ مدرن.
انسان برای خویشتن۱۹۴۷طرح اخلاق اومانیستی و روانشناسیِ شخصیت بر پایهٔ رشد و تحقق خود.
هنر عشقورزیدن۱۹۵۶تفسیر عشق بهعنوان هنر و مهارت، نه صرفاً احساس لحظهای.
جامعهٔ سالم۱۹۵۵نقد ساختارهای اجتماعیِ بیمار و شرایط لازم برای سلامت روانی جمعی.
داشتن یا بودن۱۹۷۶تمایز میان شیوهٔ زندگیِ مبتنی بر تملک و شیوهٔ مبتنی بر بودن و حضور.
