«محمد بن یعقوب کلینی» در ۴ جلسه از ۴ موضوعِ درس مطرح شده است؛ بیشترین بحث در «تفسیر سوره نور» (۱ جلسه) است؛ و پرحجمترین محورها «کلینی و اصول کافی»، «وثاقت زنجیره حدیث»، «مهر امام زمان بر اصول کافی» هستند. مفصلترین گفتار در تفسیر سوره نور، جلسه ۱۴ است (۲۰دقیقه).
ابوجعفر محمد بن یعقوب بن اسحاق کلینی رازی، معروف به شیخ کلینی یا ثقةالاسلام کلینی، محدث و فقیهِ امامیِ سدهٔ سوم و چهارمِ هجری است. او در ناحیهٔ کلینِ ری زاده شد و بخشِ مهمی از عمرش را به گردآوریِ روایاتِ اهل بیت اختصاص داد. کلینی مدتی در قم و ری فعالیت کرد و سرانجام در بغداد درگذشت. در سنتِ شیعه بهسبب تألیف الکافی شهرت دارد.
اثرِ اصلیاش «الکافی» از جوامعِ حدیثیِ چهارگانهٔ شیعهٔ امامیه است و به اصول، فروع و روضه تقسیم میشود. این کتاب روایاتِ اعتقادی، فقهی و اخلاقی را سامان میدهد و قرنها مرجعِ فقها و محدثان بوده است. کلینی در دورهٔ غیبتِ صغری میزیست و اثرش بازتابی از نیازِ جامعهٔ امامیه به نظاممند کردنِ میراثِ روایی در آن عصر است. جایگاهِ او در تاریخِ حدیثِ شیعه تثبیتشده است؛ بحثهای بعدی بیشتر بر روشِ ارزیابیِ اسناد و متونِ کافی متمرکز بوده تا اصلِ اهمیتِ تاریخیاش.
آثار و نظریههای مهم
الکافیاوایل سدهٔ چهارم هجریجامعِ حدیثیِ بزرگِ امامیه در اصولِ دین، فروعِ فقه و روضه.
اصول کافیبخشی از الکافیبخشِ اعتقادی و معارفیِ کافی شاملِ توحید، حجت، ایمان و کفر.
فروع کافیبخشی از الکافیبخشِ فقهیِ کافی در عبادات، معاملات و احکام.
روضة کافیبخشی از الکافیمجموعهای از خطبهها، نامهها و روایاتِ پراکنده در پایانِ کتاب.
