ریچارد داوکینز

ریچارد داوکینز۱۹۴۱–

کلینتون ریچارد داوکینز زیست‌شناسِ فرگشتیِ بریتانیایی، مروجِ علم و از چهره‌هایِ شناخته‌شدهٔ بحثِ عمومی دربارهٔ دین و داروینیسم است. در نایروبی زاده شد، بخشی از کودکی را در آفریقا گذراند، سپس در آکسفورد جانورشناسی خواند و سال‌ها در همان دانشگاه پژوهش و تدریس کرد. کرسیِ فهمِ عمومیِ علم در آکسفورد با نامِ او پیوند خورده و بخشی از شهرتش از تواناییِ روایتِ علمی برای مخاطبِ غیرتخصصی می‌آید.

داوکینز با ژن خودخواه چشم‌اندازِ ژن‌محور به انتخاب طبیعی را صورت‌بندی کرد: واحدِ اصلیِ انتخاب را ژن دانست و رفتارهایِ ظاهراً فداکارانه را در این چارچوب تبیین نمود. مفهومِ میم را به‌عنوانِ واحدِ انتقالِ فرهنگی پیشنهاد داد. در ساعت‌ساز نابینا طراحیِ ظاهریِ موجودات را بدونِ فرضِ طراحِ هوشمند شرح داد و بعدها در پندار خدا موضعِ الحادی و نقدِ دینِ سازمان‌یافته را در عرصهٔ عمومی پیش برد.

نوشته‌هایش در مرزِ زیست‌شناسیِ فرگشتی، فلسفهٔ زیست و فرهنگِ علمیِ عامه‌پسند قرار دارد. هم در آموزشِ عمومیِ فرگشت تأثیرِ گسترده داشته و هم به‌سببِ لحنِ جدلی در مناقشاتِ دین و علم، موافقان و منتقدانِ پرشماری یافته است.

آثار و نظریه‌های مهم

• ژن خودخواه ۱۹۷۶تفسیرِ انتخاب طبیعی از منظرِ ژن؛ معرفیِ مفهومِ میم.
• فنوتیپ گسترش‌یافته ۱۹۸۲گسترشِ اثرِ ژن فراتر از بدنِ ارگانیسم، تا رفتار و محیط.
• ساعت‌ساز نابینا ۱۹۸۶تبیینِ طراحیِ ظاهریِ موجودات بدونِ فرضِ طراحِ هوشمند.
• رودخانهٔ بیرون از بهشت ۱۹۹۵روایتِ داروینیستی از زندگی به‌مثابهٔ جریانِ اطلاعاتِ ژنتیکی.
• پندار خدا ۲۰۰۶نقدِ عمومیِ خداباوری و دفاع از الحادِ علمی–اخلاقی.
• بزرگ‌ترین نمایش روی زمین ۲۰۰۹گردآوریِ شواهدِ فرگشت برای مخاطبِ غیرتخصصی.