«ژان-ژاک روسو» در ۴ جلسه از ۳ موضوعِ درس مطرح شده است؛ بیشترین بحث در «تفسیر سوره نور» (۱ جلسه) است؛ و پرحجمترین محورها «بیحساسیتی به بردهداری»، «روشنفکری فرانسوی»، «مخالفت با آموزش زنان» هستند. مفصلترین گفتار در تفسیر سوره نور، جلسه ۱۹ است (۸دقیقه).
ژان-ژاک روسو فیلسوف، نویسنده و نظریهپردازِ سیاسیِ اهلِ ژنو است که در سدهٔ هجدهم در فضای روشنگریِ فرانسه تأثیرِ گستردهای گذاشت. او در ژنو زاده شد، سالها در فرانسه زیست و در گفتگو و گاه تنش با دیگر چهرههای روشنگری قرار داشت. روسو برخلافِ بسیاری از معاصرانش بر احساس، تربیتِ طبیعی و فسادِ ناشی از تمدنِ تصنعی نیز تأکید کرد و تصویرِ سادهتری از «وضع طبیعی» را در برابرِ جامعهٔ رقابتی نهاد. نوشتههایش همزمان فلسفی، ادبی و آموزشیاند.
در فلسفهٔ سیاسی، «قرارداد اجتماعی» مفهومِ ارادهٔ عمومی و مشروعیتِ حاکمیتِ مردم را صورتبندی کرد. در آموزش، «امیل» الگویِ پرورشِ انسانِ آزاد و اخلاقی را پیش نهاد. «گفتاری در منشأ نابرابری» نابرابریِ اجتماعی را در پیوند با مالکیت و نهادهای مدنی تحلیل کرد. اعترافاتِ او نمونهٔ مهمی از شرححالنویسیِ مدرن است. اندیشهاش بر انقلابِ فرانسه، رمانتیسیسم، نظریههای دموکراسی و تربیت اثر گذاشت و همچنان محلِ تفسیر، نقد و بازخوانیِ تاریخی در علومِ انسانی است.
آثار و نظریههای مهم
قرارداد اجتماعی۱۷۶۲نظریهٔ حاکمیتِ مردم و ارادهٔ عمومی بهعنوانِ مبنایِ مشروعیتِ سیاسی.
امیل، یا در باب تربیت۱۷۶۲طرحِ تربیتِ طبیعی و رشدِ اخلاقیِ کودک در برابرِ آموزشِ صرفاً رسمی.
گفتاری در منشأ و مبانی نابرابری میان انسانها۱۷۵۵تحلیلِ پیدایشِ نابرابریِ اجتماعی و نقشِ مالکیت و نهادها.
اعترافاتپس از مرگ منتشر شدشرححالِ ادبی-فلسفی که الگویِ خودنگاریِ مدرن بهشمار میرود.
گفتاری در علوم و هنرها۱۷۵۰نقدِ این ایده که پیشرفتِ علوم و هنرها لزوماً به اخلاقِ عمومی خدمت میکند.